De Bourgogne op zijn kop

De Bourgogne op zijn kop

Onze huisdeskundige Karel de Graaf volgt zijn eeuwige liefde wijn door heel Europa, maar zoekt het net zo lief dichter bij huis. Zoals zijn eigen wijngaard in de Bourgogne, niet alleen een gebied dat hij vrijwel eigenhandig op de Nederlandse Wijnkaart zette, maar ook een gulle muze die regelmatig figureert in zijn verhalen. In deze Winelife steekt hij zijn licht op in het soms moeilijk doordringbare woud aan productiestructuren in de Bourgogne. TEKST KAREL DE GRAAF | BEELD PEXELS.COM

De Bourgogne op zijn kop

Tot de jaren 30 van de vorige eeuw was het leven van een doorsneeboer in de Bourgogne redelijk overzichtelijk. Als boer teelde je drui­ven. De grond pachtte je tegen betaling of had je in eigendom. De oogst verkocht je aan een van de grote handelshuizen in Beaune of Nuits-Saint-Georges. Zij verzorgden de rest.

Serieuze concurrentie

De grote handelshuizen bepaalden daarmee groten­deels de prijzen. Na de beurskrach van 1929 kwam hier behoorlijk de klad in. De vraag naar Bourgog­nes ging onderuit, met als gevolg dat de wijnboeren met hun oogst bleven zitten of tegen veel te lage prij­zen moesten verkopen. Vandaar dat een deel van de boeren besloot de oogst deels zelf te vinifiëren, op te voeden en aan de man te brengen. Met enige trots vermeldden deze propriétaires-récoltants voortaan de plaats van botteling op het etiket: au domaine, au château of à la propriété. De boer werd daarmee ver­antwoordelijk voor het hele proces en promoveerde van druiventeler tot wijnboer. Extra inspanningen om druiven van een zo hoog mogelijke kwaliteit te telen werden ineens beloond. De handelshuizen kregen daarmee serieuze concurrentie, niet zozeer op prijs, maar wel op kwaliteit. Zo werden de boven­genoemde vermeldingen op het etiket een soort kwaliteitskenmerken.

Fancy

De kwaliteit van de wijnen die handelshuizen voort­brachten, liet namelijk vaak te wensen over, met name in de jaren 70 en 80. Schandalen met fraude en het versnijden van dure Bourgognes met bij­voorbeeld goedkope wijn uit de Rhône of Langue­doc heeft de reputatie van handelshuiswijnen geen goed gedaan. Daar kwam nog bij dat de wijnen vaak onder allerlei fancy etiketten op de markt werden gebracht, waarbij de naam van het handelshuis enkel met veel moeite te achterhalen viel. Ondanks dat die reputatie sindsdien wel iets verbeterd is, zijn de fancy etiketten nog steeds schering en inslag.

Frictie

Uiteraard vereiste het zelf vinifiëren, opvoeden, op fles brengen én verkopen de nodige investeringen. Het was dus zeker niet voor elke boer weggelegd. Uit onvrede met de macht van de handelshuizen en onder invloed van het socialisme waren er met name in de tweede helft van de jaren 1920 al heel wat boeren die zich hadden verenigd in coöpera­ties, waarbij deze kosten gedeeld werden. Dan was het aan het gekozen bestuur van de coöpera­tie om voor kwaliteit dan wel voor volume te kiezen. Dit leidde nogal eens tot frictie, waardoor kwaliteits­bewuste boeren zodra dat kon alsnog voor zichzelf begonnen.

 

In het nieuwste Winelife Magazine editie #70, lees je meer over de Bourgogne op zijn kop. Deze bestel je hier. 

Wil jij geen enkele editie missen? Abonneer je dan nu op Winelife Magazine!

Wil je op de hoogte blijven van de leukste artikelen? Volg Winelife magazine op InstagramFacebook en meld je aan voor onze tweewekelijkse nieuwsbrief.