Natuurwijn proeven bij… Marijke van der Ploeg

Natuurwijn proeven bij… Marijke van der Ploeg

Marijke van der Ploeg woont met haar man in Portugal, waar ze een ruïne tot een paleisje omtoveren. Ze zit het liefst in haar chaotische schrijfkantoor, op het terras of in de auto – op pad om bijzondere, natuurlijke wijnen te ontdekken. Voor de column Natuurwijn proeven bij… bezoekt ze natuurwijnhuizen in Europa en neemt ze jou mee in de funky wereld van natuurwijn.

First stop – Folias de Baco in Portugal

Ik trap af met een Portugees natuurwijnhuis in de beroemde portwijnregio Douro: Folias de Baco van Tiago Sampaio. Een boomlange Portugees met een voorliefde voor experimenteren én traditie. Zijn vader en moeder komen uit een wijnfamilie, dus het wijn maken stroomt door zijn bloed.

‘Mijn grootouders bezaten wijngaarden op het hooggelegen Alijó-plateau, op 10 kilometer afstand van het bekende Pinhão. Toen ik jong was, had het plateau een slechte reputatie. Het was er te koel voor portwijndruiven. Vanaf de jaren zestig verkochten de meeste wijnhuizen, ook die van mijn grootouders, hun druiven aan de coöperatie in Sanfins. Daarbij stond kwantiteit voorop.’

Als de coöperatie aan het begin van de 21e eeuw sluit, kijken veel wijnmakers nog steeds neer op het plateau. Tiago ziet juist potentie vanwege het koele klimaat en de bodem van graniet en leisteen: ‘Ik wilde de wijngaarden van mijn grootouders weer nieuw leven inblazen en vooral de tien hectare met tachtig jaar oude wijnstokken redden.’

Het natuurwijnavontuur begint

Tiago overtuigt zijn grootvader om samen de oude wijngaarden uit hun Doornroosjesslaap te halen en beplant 10 hectare opnieuw. Ondertussen doet hij nog een PhD in wijnbouw en oenologie in Amerika en uiteindelijk richt hij in 2007 Folias de Baco op. Om de unieke geboorteplaats van de wijnen te weerspiegelen, werkt hij biologisch en past hij minimale interventie toe.

‘Ik stopte stapsgewijs met pesticiden en herbiciden, gebruikte alleen de eigen gisten van de druiven, liet de wijnen spontaan vergisten en zag af van klaren en filteren.’ Hij verkoopt zijn natuurwijnen onder de naam Uivo. ‘Dat betekent wolvengehuil’, zegt Tiago. ‘Door mijn werkwijze keert steeds meer wildlife in de wijngaarden terug. De wolven zijn er nog niet, maar wel veel vosjes, dus die sieren het etiket.’

Inmiddels maakt het team 22 wijnen, een flinke roedel. De circa 100.000 flessen reizen de hele wereld over, dus voegt Tiago voor de stabiliteit soms wat sulfiet toe, maximaal 20 ml/l. ‘Sommige natuurwijnmakers vinden dat uit den boze, maar ik boet nooit in aan kwaliteit’, legt hij uit. Regels zijn er nog niet, en dat kan voor discussie zorgen.

Terug naar de wortels

Regels of geen regels – Tiago laat het terroir spreken. Hoe dat smaakt? Fris en aromatisch. Geen zware jongens – wel expressief en spannend. Elke wijn heeft zijn eigen karakter en die is elk jaar weer anders. ‘De leeftijd van de wijnstok, het weer, de soorten druiven die ik combineer…Het heeft zeker bij natuurwijn veel invloed.’

De internationale publiekslievelingen zijn de bubbelende pet-nats, de orange Curtido van moscatel en de Renegado, een blend van tientallen soorten rode en witte druiven van de oude wijnstokken. Tiago: ‘Vroeger werden wijnen hier altijd al zo gemaakt. Nu is iedereen in shock: Douro-wijn hoort rood te zijn!’

Maar Tiago doet het: vernieuwen door terug te gaan naar de wortels van de regio. Zo gebruikt hij de traditionele kastanjehouten vaten en doet hij onderzoek naar de vele klassieke, deels onbekende variëteiten in de oude wijngaarden. ‘Ik wil hun eigenschappen analyseren, zodat ik ze in het veranderende klimaat kan inzetten en ze niet verloren gaan.’

Nieuwe wijn-welpjes in aantocht

De vraag naar zijn wijnen groeit. Daarom heeft Tiago in 2018 de grote, oude coöperatie in Sanfins gekocht, zodat de productie kan stijgen. De toenemende hitte en droogte in de regio – zo koel is het plateau niet meer – ziet hij als een uitdaging én als een kans om te experimenteren.

Tiago: ‘Ik sta open voor verandering en ik vind het leuk mij aan te passen aan de omgeving en het klimaat, bijvoorbeeld door het aanplanten van verschillende dekgewassen en hittebestendige variëteiten.’ Zo blijven de Uivo-wijnen in beweging – en zit er niets anders op dan dat ik elk jaar kom buurten om de nieuwelingen te proeven.

Wil jij geen enkele editie missen? Abonneer je dan nu op WINELIFE Magazine!

Wil je op de hoogte blijven van de leukste artikelen? Volg WINELIFE magazine op InstagramFacebook en meld je aan voor onze tweewekelijkse nieuwsbrief.

nl_NLNederlands