Column: Bijgeloof

Mark Bertrand is dol op Italië. Hij houdt van het land, de cultuur, de drukte, de chaos, de handgebaren, het eten en vooral de wijnen. Een wijn is voor hem méér dan het product in een fles. Het is voor Mark een beleving, wachtend om geopend te worden. Hij gaat op zoek naar het verhaal achter de wijn en neemt jou graag mee op die ontdekkingsreis.
Beeld: Unsplash

In Italië is wijn niet zomaar iets dat je in een glas schenkt. Mio Dio, no! Het is een levensstijl, een religie en als we het daarover hebben is het bijgeloof niet ver weg. Want waar druiven groeien, bloeit ook de fantasie. En geloof me, in Toscane, Piëmonte en Sicilië zijn de wijnrituelen soms net zo complex als het smaakpalet van een Barolo.

Oogst

Neem bijvoorbeeld het oogsten. In sommige dorpen wordt de eerste druiventros niet geplukt, maar gezegend door de lokale priester. Jawel, met gezang, processie en alles wat erbij hoort. Niet omdat men denkt dat de druif zal veranderen in wijn zonder fermentatie (al zou dat handig zijn), maar omdat men gelooft dat een gezegende start voorspoed brengt voor de hele productie. En als de druiven niet luisteren? Dan wordt er een extra kaars gebrand en een klein schietgebedje gepreveld bij het beeld van San Martino, de beschermheilige van de wijnmakers. Alles voor een goede oogst en zeg nou zelf, daar zijn wij ook bij gebaat.

Druif

Het hebben van een bijgeloof gaat soms veel verder dan het zegenen van de druif. Zo zijn er wijnmakers die zweren dat het horen van krekels tijdens de oogst een teken is van een uitzonderlijk wijnjaar. En geen nood als je geen krekels hoort. Dan wordt er soms een klein belletje gehangen in de wijngaard om de natuur een zetje te geven. Je leest het inderdaad goed. En dan is er nog het ritueel van de “kelk van geluk”. Schrijf even mee: je opent de eerste fles van het nieuwe wijnjaar en je drinkt het in stilte, bij kaarslicht, terwijl je een wens doet. Die wens mag overigens van alles zijn: een goede verkoop, een scudetto voor je favoriete voetbalclub of gewoon dat je geluk in de liefde mag vinden. Kijk maar.

Fluisteren

In Umbrië lijkt het soms alsof ze de weg een klein beetje kwijt zijn. Hier fluistert men zelfs tegen de wijnstokken. Ja, echt. Sommige wijnboeren geloven dat zachte woorden de druiven aanmoedigen om voller en zoeter te worden. Er zijn zelfs dialecten die speciaal worden gebruikt voor deze “wijnfluisteringen”. Of het werkt is moeilijk te zeggen. Maar onder het credo ‘wat aandacht krijgt, bloeit en groeit’ laat ik ze lekker met rust. Het levert in elk geval prachtige verhalen op en hopelijk een gelukzalige wijn.

Kurk

In de categorie ‘dit snap ik’: het bijgeloof en de kurk. In sommige delen van Sicilië wordt de kurk van een bijzondere fles bewaard in een linnen zakje en opgehangen in de keuken. Denk dan aan de eerste fles of juist de laatste, de 100^ste en ga zo maar door. De reden van dit alles is omdat men gelooft dat het geluk brengt en dat het huis altijd gevuld zal zijn met goede wijn en nog betere gesprekken. Een soort druivenamulet, zeg maar. Zelf heb ik een heel aquarium gevuld met kurken en vrienden van mij kunnen het beamen; a casa liggen altijd prima wijnen.

Of je nu gelooft in zingende wijnstokken of in de kracht van een gezegende druif, één ding is zeker: Italiaanse wijn is doordrenkt van traditie, passie en een gezonde dosis bijgeloof. En laten we eerlijk zijn: een vleugje mysterie maakt elke slok net iets spannender. Dus de volgende keer dat je een glas Chianti heft, fluister er gerust iets liefs tegen. Wie weet… misschien bloeit er dan iets magisch in je glas.

Salute,

Mark

Wil jij geen enkele editie missen? Abonneer je dan nu op WINELIFE Magazine!

Wil je op de hoogte blijven van de leukste artikelen? Volg WINELIFE magazine op Instagram, Facebook en meld je aan voor onze tweewekelijkse nieuwsbrief.